Chcielibyśmy zaproponować cykl artykułów dotyczących działalności gospodarczej na poziomie mikro przedsiębiorstw dla potencjalnych zainteresowanych.

 

  • Czy można założyć działalność gospodarczą pracując na etacie i czy trzeba o tym poinformować pracodawcę?

  • Jak to połączyć, współpracując ze swoim stałym pracodawcą? 

  • Jakie opłaty będziesz musiał ponosić pracując na etacie i posiadając jednocześnie własną działalność gospodarczą?

  • Praca etatowa jest nadal najbardziej upowszechnioną formą zarobkowania w Polsce. Zdarza się jednak, że nie przynosi satysfakcjonujących dochodów. Zamiast próbować rozstrzygnąć, czy etat jest lepszy od prowadzenia firmy, możesz korzystać z obu rozwiązań jednocześnie.

     Zatrudnieni na stałe, którzy zarejestrują działalność gospodarczą nie muszą rezygnować z bezpieczeństwa, jakie daje etat, a przy tym mogą zaoszczędzić na składkach ZUS. Własna działalność przy umowie etatowej to komfort, oszczędność i mniejsze ryzyko poniesienia finansowych strat. „Etat” daje względne bezpieczeństwo zatrudnienia, ale zarobki z działalności mogą przewyższać te ze stałej pracy.

    Pozostanie przy stałym zatrudnieniu i jednoczesne rozwijanie działalności gospodarczej jest co prawda czasochłonne i trudne, ale da Ci możliwość sprawdzenia bez tak ogromnego ryzyka jak w przypadku przejścia na samą działalność gospodarczą – czy nadajesz się do prowadzenia firmy. To przede wszystkim dlatego warto spróbować połączyć ze sobą te dwie formy zarobkowania. Chcąc jednak prowadzić firmę jednocześnie zachowując etat, powinieneś poznać kilka, poniżej opisanych zasad.

  • Czy pracodawca musi wiedzieć o tym, że otwierasz firmę?

    Nie masz prawnego obowiązku informowania swojego pracodawcy o tym, że otwierasz też działalność gospodarczą. Niemniej będziesz musiał to zrobić ze względów podatkowych. To dlatego, że Twój pracodawca obliczając Twoją zaliczkę na podatek dochodowy, pomniejsza ją zawsze o kwotę wolną od podatku, składając w urzędzie skarbowym wypełniony przez Ciebie i dostarczony mu formularz PIT 2. Należy to zrobić co rok, chyba że nic nie zmieniło się w sytuacji pracownika – wówczas formularza nie trzeba składać.

    Jeśli zdecydujesz się na prowadzenie działalności gospodarczej opodatkowanej na zasadach ogólnych  to poinformuj swojego pracodawcę, żeby nie składał dla Ciebie PIT-2. Ponieważ nie można odliczać dwóch kwot wolnych od podatku (robić tego dwa razy). Kwotę możesz odliczyć od działalności gospodarczej albo zrobi to Twój pracodawca od Twojej umowy o pracę. Tak czy inaczej dowie się on o tym, że zakładasz własną firmę.Uważaj na zakaz konkurencji

    Pracodawca nie może zabronić Ci prowadzenia takiej działalności, nie jest to jednak bezwarunkowe. W otwarciu własnej firmy, zachowując jednocześnie etat może przeszkodzić ci zapis o zakazie konkurencji, który znajduje się w umowie o pracę z pracodawcą lub w odrębnym kontrakcie związanym z tą umową. Jeśli zaczniesz prowadzić firmę o podobnym charakterze działalności jak Twój pracodawca, musisz liczyć się ze złamaniem takiego zakazu i w konsekwencji z karami umownymi i zazwyczaj też koniecznością zapłaty odszkodowania. Skonsultuj więc ze swoim szefem co zamierzasz robić i na czyją rzecz, aby uniknąć związanych z tym kłopotów.

    Pamiętaj!Umowa o pracę zobowiązuje do dbania o tzw. dobro zakładu pracy. Oznacza to, że pracownik nie może prowadzić własnej firmy kosztem swojego pracodawcy. Niedopuszczalne jest np. takie działanie, że podpisywane przez Twoją firmę kontrakty z pracodawcą skutkują podbieraniem mu klientów albo np. Twoja działalność gospodarcza naraża na szwank jego dobre imię.Praca na fakturę – opłacalna także dla twojego pracodawcy 

    Twój pracodawca, podzlecając Ci dodatkowe prace już jako firmie, nie rozlicza się w takiej sytuacji na podstawie obciążonej składkami ZUS umowie zlecenie, ale na podstawie wystawianej mu przez Ciebie faktury. Może być więc z tej sytuacji zadowolony. Podpisując umowę cywilnoprawną z Twoją firmą nie musi on odprowadzać dodatkowych składek ubezpieczeniowych. Taka umowa nie może jednak przypominać stosunku pracy. Co to oznacza?

    Zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu pracy przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.Praca na fakturę – opłacalna także dla twojego pracodawcy 

    Twój pracodawca, podzlecając Ci dodatkowe prace już jako firmie, nie rozlicza się w takiej sytuacji na podstawie obciążonej składkami ZUS umowie zlecenie, ale na podstawie wystawianej mu przez Ciebie faktury. Może być więc z tej sytuacji zadowolony. Podpisując umowę cywilnoprawną z Twoją firmą nie musi on odprowadzać dodatkowych składek ubezpieczeniowych. Taka umowa nie może jednak przypominać stosunku pracy. Co to oznacza?

    Zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu pracy przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.

    Jakie trzeba spełnić warunki, by kontrakt zawarty z Twoim pracodawcą nie nosił tzw. znamion stosunku pracy: 
    • Musi on określać warunki zlecenia oraz odpowiedzialność wykonawcy, czyli Twoją za jego wykonanie,
    • Praca wykonywana na podstawie zawartego kontraktu może odbywać się pod nadzorem pracodawcy, ale niekoniecznie w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego,
    • To Ty jako wykonujący zlecenie ponosisz ryzyko związane z jego wykonaniem.

    Oszczędność na składce zdrowotnej

    Składek zdrowotnych nie możesz wrzucać w koszty uzyskania przychodu. Istnieje jednak możliwość odliczenia 7,75 proc. podstawy wymiaru składki od podatku dochodowego. Odejmuj od podatku na bieżąco, lub na koniec każdego roku część składki zdrowotnej, obniżając w ten sposób zaliczkę na podatek dochodowy za okres, w którym była ona płacona. Zmniejszenie podatku dzięki składce zdrowotnej możliwe jest także przy umowach o pracę. Gdy Twoja firma nie przynosi wysokich dochodów, przez co płacisz niski podatek, to składkę zdrowotną odlicz razem ze swoim pracodawcą od podatku zapłaconego z tytułu umowy o pracę.

     

    Ważne:

    Składkę na ubezpieczenie zdrowotne musisz odprowadzać zarówno z umowy o pracę, jak i z prowadzonej działalności gospodarczej.

     

    ZUS preferencyjny a etat

    Tak zwany „mały ZUS” to preferencyjne, znacznie obniżone składki społeczne obowiązują przez pierwsze dwa lata prowadzonej działalności. Pracując na etacie i jednocześnie prowadząc firmę i nie będziesz opłacać składek z tytułu działalności gospodarczej, bo będzie to robił Twój pracodawca. Nie będziesz też korzystać z preferencyjnego ZUS, ale dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych okres preferencyjnego zwolnienia z pełnych składek ZUS będzie tak czy inaczej płynął. Jeśli więc po minimum dwóch latach zrezygnujesz z etatu lub stracisz go, za działalność gospodarczą będziesz musiał płacić już pełna składkę.

    Z inną sytuacją możesz mieć do czynienia, jeśli rezygnujesz w którymś momencie z etatu i prowadzisz działalność gospodarczą. Będziesz mieć prawo odprowadzać składki ZUS według preferencyjnych zasad, ale po równoczesnym spełnieniu trzech warunków:

    • nie prowadziłeś działalności gospodarczej w ciągu ostatnich 5 lat,

    • nie upłynął okres 24 pełnych miesięcy od założenia firmy, czyli z preferencyjnego ZUS będziesz mógł korzystać przez tyle miesięcy, ile zostało do czasu upłynięcia 2 lat płacenia „małego ZUS”,

    • nie świadczysz na rzecz byłego pracodawcy usług o podobnym charakterze, co czynności, które wykonywałeś na etacie. Jeśli więc np. zajmowałeś się sprzedażą a świadczysz byłemu pracodawcy usługi doradztwa w zakresie księgowości, masz prawo do płacenia ulgowych składek.

     Jak liczy się staż pracy

    Staż pracy będziesz miał liczony z pracy na etacie, który jest zatrudnieniem w rozumieniu Kodeksu pracy. Zakładając, że w takiej sytuacji z tytułu działalności gospodarczej będziesz odprowadzać tylko składkę zdrowotną (o czym pisaliśmy wcześniej), staż pracy wykonywanej w Twojej firmie nie będzie naliczany.

     Gdy zachorujesz

    W razie choroby lekarz wystawi ci zwolnienie L4. Do otrzymania takiego zwolnienia uprawnione są tylko osoby zatrudnione w formie umowy o pracę. Otrzymasz zasiłek chorobowy z ZUS, ale z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej takiego zasiłku już nie dostaniesz (nie masz szansy na dwa zasiłki – i z tytułu stałej pracy i z prowadzonej działalności). Musisz także pamiętać, że w czasie zwolnienia lekarskiego nie wolno ci pracować na rzecz Twojej firmy – w razie kontroli grozi to cofnięciem i koniecznością zwrotu „chorobowego”.

     Co ze składkami ZUS w razie urlopu bezpłatnego?

    Prowadząc firmę i jednocześnie pracując na umowę o pracę możesz oczywiście skorzystać z urlopu bezpłatnego, ale musisz opłacać składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne z tytułu prowadzonej działalności.

    Jakie wybrać podatki?

    Pracując na etacie przed założeniem działalności przemyśl, jakie opodatkowanie będzie dla Ciebie najlepsze. Możesz odprowadzać podatek na zasadach ogólnych, w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych lub na tzw. kartę podatkową. Przy zasadach ogólnych podatek jest progresywny (o dwóch progach podatkowych: 18 proc. i 32 proc.) i opłaca się zazwyczaj, jeśli posiadasz umiarkowane albo nieregularne dochody. Podatek liniowy (19 proc.) jest optymalny dla firm osiągających wysokie i bardzo wysokie przychody.

     Pamiętaj!
    Założenie działalności na etacie wymaga wybrania optymalnej, czyli najbardziej opłacalnej metody opodatkowania. Weź pod uwagę prognozowane przychody z działalności zarówno Twojej firmy i z etatu.

    Jeśli więc masz etat i własną firmę, to dochody uzyskane z pracy etatowej opodatkowanej na zasadach ogólnych (w tzw. skali progres) i działalności gospodarczej są sumowane - żeby określić Twój próg podatkowy i wysokość podatku osobistego (PIT). Może się okazać po takim zsumowaniu, że podstawa opodatkowania przekroczy w trakcie roku kwotę pierwszego progu podatkowego w wys. 85 528 zł i będziesz musiał zapłacić podatek według wyższego progu. W takiej sytuacji opłaca Ci się wybrać opodatkowanie Twojej firmy podatkiem liniowym w wys. 19 proc.

    Działalność gospodarczą oraz dochody z pracy etatowej rozliczasz, składając deklarację PIT-36. W odpowiednich rubrykach wpisujesz kwoty z rozróżnieniem na poszczególne źródła przychodów - z działalności gospodarczej oraz z pracy na etat. Jeśli działalność jest opodatkowana podatkiem liniowym musisz złożyć dwie oddzielne  deklaracje PIT - z działalności gospodarczej (PIT-36L) i drugą z pracy na etacie (PIT-37). Do tego jeszcze załącznik PIT/B, który zawiera informacje o wysokości dochodu/straty z pozarolniczej działalności gospodarczej z danego roku podatkowego.